7 Levels of Success

Creativiteit als belangrijkste 21e eeuw vaardigheid

By februari 21st, 2018 No Comments

Hoe kunnen jongeren creativiteit ontwikkelen? – 05-02-2017

Creatief doen Creatief zijn gaat één van de belangrijkste vaardigheden van de toekomst worden, volgens de experts. Ik heb de eerste 35 jaar van mijn leven gedacht dat ik niet creatief was. Wat een vergissing. Mijn ouders gaven mij de gelegenheid om te ontdekken of de creativiteit in mijn handen zat. Als jong meisje bezocht ik wekelijks een hobbyclub. Ik zag dat mijn zus “de” creativiteit had. Zij kon letters in allerlei vormen gelijk op papier krijgen, alsof het gedrukt was. Ze maakte met haar handen kleine kunstwerkjes. Mijn grootste verdienste bestond uit het haken en breien van truien, spreien en gordijnen. Die zagen er redelijk uit, ik vond het rustgevend om te doen, maar een groot meester werd ik niet. Ik blonk niet uit in het creëren van voorwerpen met mijn handen, dus was ik niet bijzonder creatief. Dacht ik.

Creatief denken Halverwege de 30 veranderde ik van werkrichting, van accountancy naar welzijn. Daar werd ik voor het eerst betrokken bij maatschappelijke vraagstukken en uitgedaagd om nieuwe oplossingen te vinden. Ik maakte fouten, vergissingen, ontdekte wat werkte en wat niet. Ik ontdekte ook dat ik oplossingen kon bedenken waar anderen vastliepen. Ik kon vanaf een afstand naar de situatie kijken en dan begonnen mijn hersens vanzelf verbanden te leggen. Als ik met iemand sprak, vooral als ik luisterde, zag ik in mijn hoofd beelden, lijnen en mensen opduiken, verbanden tussen werkgebieden en organisaties. Oplossingen verschijnen op mijn inwendige beeldscherm of in mijn weten. Ik ben geen creatieve doener, maar een begaafd creatief beelddenker.

Inspiratie bieden Hoewel het creatieproces nu vanzelf lijkt te gaan, heb ik omstandigheden nodig die mij prikkelen om het proces te starten. Ik heb inspiratie nodig, mensen die aangeven dat ze vastlopen of een verbetering zoeken: een vraag, een probleem. Ik wil betrokkenheid voelen door naar hen te luisteren en door te vragen. Andersom geldt dat ook. Ik wil dat ook naar mij geluisterd wordt, meevoelen en meedoen. Dan heb ik tijd nodig om te denken. Soms is dat kort, 5 seconden, en soms langer om even afstand te nemen. Stilte ervaren, soms alleen zijn. Ik weet ook dat ik niet alleen verantwoordelijk ben. We doen het samen, ieder heeft zijn eigen kwaliteiten. Een oplossing verschijnt daardoor vanzelf en vaak op het laatste moment. Ik vertrouw er op dat een oplossing komt en het laat me nooit in de steek.

Vragen aan jongeren En dan denk ik aan jongeren op de basisschool en de middelbare school die de hele dag tussen vier muren zitten. Hoe vaak nemen ouders en schoolbegeleiders jongeren letterlijk mee naar een omgeving met mensen van vlees en bloed waar jongeren nieuwe ervaringen op kunnen doen? Hoe vaak vertellen mensen in deze omgeving face to face waar ze blij van worden en waar ze vast lopen? Hoe vaak vragen we jongeren daarna om mee te denken en zijn we bereid om hen de tijd te geven om daarover na te denken? Zijn we bereid om naar hun ideeën en oplossingen te luisteren, zonder oordeel, zonder direct met een tegenargument te komen? Hoeveel ruimte krijgen jongeren om hun ideeën uit te voeren, te experimenteren, vast te lopen, fouten te maken en weer op te staan, successen en trots te ervaren? Verschil te maken? Vul het antwoord zelf in.

Jolanda van Duin is founder van Dream2Work en blogger over sociaal-economische vraagstukken voor jongeren en bedrijven in de aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt. Zij deelt ervaringen vanuit jongeren netwerkorganisatie Dream2Work Haarlem en Den Helder.

Haarlem, 5 februari 2017